Riskli Binada Elektrik, Su, Doğalgaz Kesilir mi? 90 Günlük Yıkım Süreci ve Masraflar (6306 md. 4-5)

Riskli yapı tespiti kesinleşen binada oturan maliklerin ilk sorusu genelde bu oluyor: "Çıkmazsak ne olur — elektriği, suyu gerçekten kesebilirler mi?" Kısa cevap: evet, yasal dayanağı var. 6306 sayılı Kanun md. 4/3'e göre; uygulama sırasında Başkanlık, TOKİ veya İdarenin talep etmesi hâlinde, hak sahiplerinin de görüşü alınarak, Kanun kapsamındaki yapılara elektrik, su ve doğal gaz verilmez ve verilen hizmetler durdurulur. Yıkım tarafında ise md. 5/3 net bir takvim koyar: riskli yapının yıktırılması için maliklere 90 günden fazla olmamak üzere süre verilir; bu sürede malikler yıkmazsa yıkımın idarece yapılacağı bildirilir ve yine yıkılmazsa tahliye ve yıktırma mülki amirlerce yapılır/yaptırılır — üstelik tespit, tahliye ve yıkım masrafları, hisseleri oranında maliklerden 6183 sayılı Kanun'a göre (vergi alacağı gibi) tahsil edilir.

Dayanak: 6306 sayılı Kanun md. 4/3 (altyapı hizmetlerinin durdurulması), md. 5 (tahliye ve yıktırma), md. 8/3 (engelleme hâlinde suç duyurusu). Bilgilendirme amaçlıdır; kendi binanız için bağlayıcı süreler size yapılan tebligatta yazar.

Sürecin tamamı — sırasıyla ne olur?

1) Önce anlaşma esastır. Kanunun açık ifadesi: yıktırma ve tahliyede öncelikle maliklerle anlaşma yoluna gidilmesi esastır (md. 5/1). Anlaşarak tahliye eden maliklere, kiracılara ve yapıda oturan sınırlı ayni hak sahiplerine kira yardımı veya geçici konut/işyeri tahsisi yapılabilir. Yani sistemin tasarımı "zorla atmak" değil, "destekle çıkarmak"tır — baskı araçları anlaşmazlık hâlinin araçlarıdır.

2) Yıkım süresi: 90 güne kadar. Tespit kesinleştikten sonra maliklere yıkım için 90 günden fazla olmamak üzere süre verilir. Bu sürede bina maliklerce yıktırılırsa süreç maliklerin kontrolünde ilerler (enkaz ve yıkım firması seçimi dâhil).

3) Süre geçerse: idare devreye girer. Süresinde yıkılmazsa, yapının idari makamlarca yıktırılacağı bildirilir; yine yıkılmazsa tahliye ve yıktırma, mülki amirler tarafından (mahallî idarelerin de katılımıyla) yapılır veya yaptırılır. Tahliye engellenirse, mülki idare amirinin yazılı izniyle kolluk kuvveti eşliğinde kapalı kapılar açtırılarak tahliye yapılabilir (md. 5/4) — ve tespit/tahliye/yıkımı engelleyenler hakkında TCK uyarınca Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur (md. 8/3).

4) Fatura maliklere döner. İdarece yapılan tespit, tahliye ve yıkım masrafları, hisseleri oranında maliklerden 6183 sayılı Amme Alacakları Kanunu'na göre tahsil edilir. Yani "biz yıkmayalım, devlet yıksın" stratejisi bedava değildir — aynı masraf, kamu alacağı takibiyle kapınıza gelir.

Elektrik/su/doğalgaz kesintisi: otomatik değil, talebe bağlı

Md. 4/3'teki yetki otomatik işlemez: Başkanlık/TOKİ/İdarenin talep etmesi ve hak sahiplerinin görüşünün alınması öngörülür. Pratikte bu araç, tahliyeye direnç uzadığında kullanılır. Bilmeniz gereken üç şey:

• Kesinti hukuka aykırı bir "yıldırma" değil, Kanunun verdiği bir yetkidir; buna karşı hak arama yolu, işlemin dayanağı olan idari sürece itirazdır — tespite itiraz 15 gün, idari işlemlere karşı dava yolu ise tebliğden itibaren 30 gündür (md. 6/9).
• Güncel gelişme (malik lehine): Uygulama Yönetmeliği md. 8/3'te, süre içinde yıkılmayan riskli yapılarda "idarenin talebi üzerine kurum ve kuruluşların elektrik, su ve doğal gazı durdurmasının zorunlu olduğu" bendi vardı. Bu bendin yürütmesi, Danıştay 4. Dairesinin 12/2/2026 tarihli (E:2025/5279) kararıyla durduruldu. Yani kesinti hâlâ talep edilebilir ama kurumların otomatik/mutlak kesme zorunluluğu şu an askıdadır. (Kanun md. 4/3'teki ihtiyari yetki yürürlüktedir; değişen, yönetmelikteki "zorunluluk" ifadesidir.)
• Kesinti riskine karşı en sağlam pozisyon, süreci anlaşma yoluna taşımaktır: kira yardımı + taşınma desteğini alıp takvimli çıkmak, çoğu durumda direnmekten daha kazançlıdır — hesabını kira yardımı rehberinde yapın.

Tebligatlar nasıl yapılır? — "haberim olmadı" demeyin

Tahliye ve yıktırmaya ilişkin tebligat üç kanaldan birlikte yürür (md. 5/5): tutanak yapıya asılır, maliklere e-Devlet Kapısı üzerinden bildirilir ve muhtarlıkta 15 gün ilan edilir — ilanın son günü tebliğ edilmiş sayılırsınız. e-Devlet bildirimlerinizi düzenli kontrol edin; tebligat rehberimizde ayrıntısı var.

Sık sorulanlar

Kiracıyım — beni kim çıkarır, hakkım ne? Tahliye süreci kiracıyı da bağlar; ama anlaşmalı tahliyede kiracıya da kira yardımı (İstanbul'da malik tutarı üzerinden 2 aylık, tek seferde) öngörülür. Ayrıntı: kiracı hakları.

Binayı biz yıkarsak enkaz bize mi kalır? Malikler süresi içinde kendi yıkım firmasıyla yıkarsa süreç ve enkaz sözleşmenize göre yönetilir; pratikte yıkım çoğu projede müteahhidin işidir ve kat karşılığı sözleşmesinde düzenlenir.

Süreler uzatılabilir mi? Kanun "90 günden fazla olmamak üzere" der; verilen süre tebligatınızda yazar. Ek süre pratiği idarenin takdirindedir — plana güvenmeyin, tebligattaki tarihi esas alın.

Kaynak

• 6306 sayılı Kanun md. 4/3 (elektrik/su/doğalgaz), md. 5/1-5 (anlaşma esası, 90 gün, masrafların 6183'e göre tahsili, tebligat usulü), md. 6/9 (30 gün dava), md. 8/3 (suç duyurusu) — Resmî Gazete 31.05.2012/28309, işlenmiş güncel metin.
• 6306 Uygulama Yönetmeliği md. 8/3 — elektrik/su/doğalgaz durdurma zorunluluğu bendinin yürütmesinin Danıştay 4. Dairesi 12/2/2026 (E:2025/5279) kararıyla durdurulması; RG 15.12.2012/28498, son değişiklik RG 4/2/2026-33158.

Bu rehber, yapıyo Mühendislik Ekibi tarafından güncel mevzuat (6306 sayılı Kanun, 7471 sayılı değişiklik ve 4 Şubat 2026 Uygulama Yönetmeliği) ve Kadıköy saha deneyimine dayanılarak hazırlanmıştır. Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı hukuki görüş değildir. Binanıza özel ücretsiz değerlendirme için bizimle iletişime geçin.