Kaç Yaşındaki Bina Riskli Sayılır? Yaş Değil Tespit Belirler

Hiçbir yaş, bir binayı kendiliğinden riskli yapmaz. Mevzuatta "şu yıldan eski bina risklidir" diye bir sınır yok. Bir bina, Bakanlık lisanslı bir kuruluşun yaptığı riskli yapı tespitiyle riskli sayılır. Yapım yılı yalnız bir işarettir: binanın hangi deprem kurallarıyla tasarlanmış olabileceğini gösterir. Kararı ise rapor verir.

Kaç yaşındaki bina riskli sayılır?

Kısa cevap: yaşa göre değil, tespite göre. 6306 sayılı Kanun riskli yapıyı şöyle tanımlar: "ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapı" (md. 2). Uygulama Yönetmeliği de aynı tanımı kullanır (md. 3).

Tanımda "ekonomik ömür" geçiyor, ama Kanun da Yönetmelik'in maddeleri de bu ömür için bir yıl sayısı vermiyor. Yani "40 yaşını geçen bina risklidir" gibi bir kural yok. Bu tür sayılar duyarsanız kaynağını sorun.

Riskli yapı nasıl belirlenir?

Yönetmeliğe göre riskli yapılar, Yönetmelik ekindeki (Ek-2) Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar'a göre ve Başkanlığın belirlediği yazılım kullanılarak tespit edilir (md. 7/1). Süreç şöyle işler:

1. Kim başlatır? Maliklerden biri ya da kanuni temsilcisi yeter. Masrafı malikler öder (md. 7/2-a). İdare de resen tespit yaptırabilir (md. 7/2-b).
2. Kim yapar? Bakanlık lisanslı kurum ve kuruluşlar; resen tespitte idare de yapar ya da yaptırır (md. 7/4). Kuruluş seçimi için: tespit kuruluşu nasıl seçilir.
3. Sonuç ne olur? Riskli çıkarsa tapuya "riskli yapı" belirtmesi işlenir, binaya tutanak asılır ve muhtarlıkta 15 gün ilan edilir (md. 7/4).
4. İtiraz var mı? Evet. İlanın son gününden itibaren 15 gün içinde itiraz edilebilir (md. 7/5).

İnşaatı süren ve içinde oturulmayan yapılar tespite konu edilmez (md. 7/1). Adım adım anlatım: riskli yapı tespiti nasıl yapılır.

Binanın yapım yılı neden yine de önemli?

Çünkü deprem yönetmelikleri zaman içinde değişti. Yapım yılı, binanın hangi kurallarla tasarlanmış olabileceğine dair ilk ipucudur. Resmî Gazete'den doğruladığımız tarihler:

1997 yönetmeliğinin yürürlük tarihini resmî metinden doğrulayamadığımız için boş bıraktık. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, 2007 yönetmeliğini yürürlükten kaldırdı (md. 4). Kapsamında yeni binaların tasarımı ile mevcut binaların deprem performansının değerlendirilmesi ve güçlendirilmesi vardır (md. 1).

Ama tarih tek başına hüküm değildir. Eski bir bina tespitte riskli çıkmayabilir. Yeni kurallarla projelendirilmiş bir bina da projeye uygun yapılmadıysa riskli çıkabilir. İkisini de yalnız tespit gösterir.

1999 öncesi yapılmış binalar için ayrı bir kural var mı?

Riskli sayılmak için yok. Yaş, yalnız bazı destek programlarında şart olarak geçiyor:

• İBB İstanbul Yenileniyor: İBB, KİPTAŞ ile yürütülen bu programda 1999 ve öncesinde yapılmış yapıların dönüşümü için düşük gelirli vatandaşlara yüzde 65'e varan yapım desteği öngörüyor. Koşullar İBB sayfasında.
• Yarısı Bizden: Yaş şartı yok. Bakanlığa göre İstanbul'un 39 ilçesinde riskli yapı sahiplerinin tümü yararlanabilir. Yürürlükteki son tarih 31 Aralık 2026. 2027'ye uzatma 7 Eylül 2026'da açıklandı, henüz Resmî Gazete'de yayımlanmadı. Ayrıntı: Yarısı Bizden 2026.

Mahallemdeki binalar kaç yaşında?

Her mahalle sayfamızda, İBB'nin açık verisinden alınan bir yapım yılı dağılımı var: 1980 öncesi, 1980–2000 arası ve 2000 sonrası. İlçenizi ve mahallenizi kentsel dönüşüm ilçe rehberinden seçebilirsiniz.

Bu veriyi okurken üç sınırı bilin:

• İBB veri seti 2016-2017 yılındaki bina envanterine dayanır; sonradan yıkılan ya da yapılan binaları göstermez.
• Yalnız 20 kattan az binaları kapsar.
• Mahallenin genel resmini verir, tek bir binanın riskli olup olmadığını söylemez.

Binamın riskli olup olmadığını nasıl öğrenirim?

• Tapuya bakın. Tespit onaylandıysa tapunun beyanlar hanesine "riskli yapı" belirtmesi işlenir. Kaydınızı e-Devlet'te "Tapu Bilgileri Sorgulama"dan ya da tapu müdürlüğünden görebilirsiniz.
• Tespit yaptırın. Belirtme yoksa ve merak ediyorsanız, bir malik olarak lisanslı kuruluşa başvurabilirsiniz.
• Sonrasını planlayın. Riskli çıkarsa ne olacağını görmek için binanızın imar hakkına bakın: ücretsiz ön fizibilite.

Riskli yapı ile riskli alan farklı kavramlardır; biri binaya, diğeri bölgeye verilen karardır: riskli yapı ile riskli alan farkı. Buradaki bilgiler geneldir; kendi durumunuz için avukata ya da uzmana danışın.

Kaynaklar

• 6306 sayılı Kanun (md. 2) — mevzuat.gov.tr
• 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği (md. 3, 7) — mevzuat.gov.tr
• Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği — Resmî Gazete 18.03.2018, sayı 30364 (mükerrer)
• Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik — Resmî Gazete 06.03.2007, sayı 26454
• Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik (2006; md. 4'te 1997 yönetmeliğine atıf) — Resmî Gazete 06.03.2006, sayı 26100
• Riskli Yapı Sık Sorulan Sorular — Kentsel Dönüşüm Başkanlığı
• Kentsel Dönüşüm Mali Destek Paketi — İBB
• Yarısı Bizden'de merak edilen sorular — Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
• Mahalle Bazlı Bina Analiz Verisi — İBB Açık Veri Portalı
• e-Devlet — Tapu Bilgileri Sorgulama

Son kontrol: 27.09.2026.

Bu rehber, Hüseyin Gülle (Yüksek İnşaat Mühendisi) tarafından güncel mevzuat (6306 sayılı Kanun, 7471 sayılı değişiklik ve 4 Şubat 2026 Uygulama Yönetmeliği) ve Kadıköy saha deneyimine dayanılarak hazırlanmıştır. Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı hukuki görüş değildir. Binanıza özel ücretsiz değerlendirme için bizimle iletişime geçin.