Dönüşüme giren binalarda oturanların önemli kısmı kiracı — ama süreç anlatıları hep malike yazılır. Bu rehber kiracının yolculuğunu baştan sona kurar: kapıya asılan kâğıdın sizin için ne anlama geldiğini, tahliye takviminin sizi nasıl bağladığını ve aylık bedelin iki katı tek seferlik kira yardımının nasıl alındığını anlatır; İstanbul'daki İBB desteğine, esnaf-kiracının iki aylık ve kapıcının beş aylık hakkına ve kamu uygulamasında en az bir yıl oturana tanınan noter kurası imkânına da değinir.
Apartman toplantılarında oyunuz yok, tebligatlar malike gidiyor, ama taşınacak olan sizsiniz. Kentsel dönüşüm içerikleri neredeyse hep malike yazılır; kiracı ise süreci "başıma ne gelecek, ne zaman çıkmam gerek, para alır mıyım?" üçlüsüyle yaşar. Bu rehber, o üç soruyu ve devamını kiracının gözünden, madde referanslı olarak cevaplar.
Tek paragraf özet: Tahliye takvimi sizi de bağlar ama sokakta kalmazsınız ve eli boş çıkmazsınız: anlaşmalı süreçte o il için belirlenen aylık kira bedelinin iki katı tek seferde (defaten) kira yardımı hakkınız vardır (Yönetmelik md. 16/3); İstanbul'daysanız İBB'nin ayrı kiracı desteği buna eklenebilir; işyeri kiracısı ve kapıcı için de özel çarpanlar vardır. Kamu eliyle yürüyen uygulamalarda, en az 1 yıldır oturuyorsanız, artan konutlardan noter kurasıyla daire imkânı bile tanımlıdır (md. 14). Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan tebligatlar ve kira sözleşmenizdir.
1) Kapıya kâğıt asıldı — kiracı için ne anlama geliyor?
Binaya asılan tutanak + muhtarlık ilanı + e-Devlet üçlüsü, 6306'nın resmî tebligat düzenidir ve ilan, ayni/şahsi hak sahiplerine tebliğ yerine geçer — kâğıdın türüne göre işleyen saat değişir: tespit tutanağı (Ek-6) 15 günlük itiraz penceresini, tahliye tutanağı (Ek-7) yıkım takvimini başlatır. Hangi kâğıdın ne olduğunu 2 dakikada ayırt etmek için: kapıya asılan kâğıt rehberi. İki kiracı-notu:
- Tespite itiraz hakkı maliklerindir — kiracı itiraz edemez (itiraz görmek istiyorsanız ev sahibinizi itiraz rehberine yönlendirin).
- e-Devlet bildirimleri tapu kayıtlarına gider; kiracı olarak sizin en sağlam bilgi kanalınız kapıdaki ilan, muhtarlık ve ev sahibiyle açık iletişimdir. "Bana söyleyen olmadı" savunması süreleri durdurmaz — tebligat düzeni.
2) Ne zaman çıkmam gerekecek? — tahliye takvimi
Süre, binanızın hangi rejimde olduğuna bağlıdır ve kiracıyı da bağlar:
| Durum | Takvim |
|---|---|
| Tipik apartman (riskli yapı parseli) | Tespit kesinleşince maliklere 90 günden fazla olmamak üzere süre verilir; fiilî çıkış planınızı bu tebligattaki tarihe kurun |
| Riskli alan / rezerv alan uygulaması | Kurum takvimiyle 15 gün veya anlaşmadaki süre; uymayanlara ≥30 gün + ≥30 gün ikinci tebligat |
| md. 6/A acil rejim (ağır hasar) | Saatler günlerle yarışır: ilan 2 gün, tahliye mecburi — 6/A rehberi |
Ayrıntılar ve "zorla tahliye" mekanizması: tahliye rehberi. Elektrik/su kesintisinin gerçekte nasıl işlediği (ve Danıştay'ın güncel yürütmeyi durdurma kararı): 90 gün süreci. Kira sözleşmeniz, depozito ve erken çıkış konuları ise genel hükümlere tabidir — bunların dönüşüm hâliyle kesişimi için: kiracı hakları derin rehberi.
3) Para tarafı: kiracıya ne ödenir?
- Ana hak — 2 aylık defaten: anlaşma ile tahliye edilen yapıda kiracı olarak ikamet edenlere, o il için belirlenen aylık kira bedelinin iki katı kadar, tek seferde kira yardımı yapılabilir (Yön. md. 16/3). Güncel il tutarları, İstanbul hesabı ve başvuru adımları için tek doğru kaynak: kira yardımı rehberi. Başvuru penceresi: tahliye/yıkımdan itibaren 1 yıl (md. 16/4).
- İstanbul'a özel katman: İBB'nin Bakanlık yardımına ilave kiracı desteği vardır (koşullu; ayrıca başvurulur) — tutar ve şartlar aynı rehberde güncel tutulur.
- Esnaf-kiracıysanız: işyeri işletenlere de aylık bedelin iki katı defaten ödenir ve bu hak mülkiyete değil işletme statüsüne bağlıdır — ev sahibinizin onayına ihtiyacınız yok: esnaf rehberi.
- Kapıcıysanız: kapıcı dairesinde oturan kapıcıya beş aylık defaten ödeme tanımlıdır (md. 16/3).
- 6/A bölgesindeyseniz: maliklerle birlikte kiracılara da taşınma yardımı yapılabilir (aylık bedelin üç katına kadar defaten).
- Hangi desteklerin birlikte alınabildiği (ör. Bakanlık + İBB): kombinasyon rehberi.
4) "Yeni binadan bana da daire çıkar mı?" — kura imkânı
Beklentiyi doğru kuralım: maliklerin kendi müteahhitleriyle yürüttüğü kat karşılığı projede kiracıya daire tahsisi diye bir yasal mekanizma yoktur — yeni binada oturmak, tamamlanınca piyasa koşullarında kiralamaya bağlıdır. Ama kamu eliyle yürüyen uygulamalarda gerçek bir kapı vardır (md. 14): maliklere dağıtımdan sonra konut/işyeri artarsa, uygulama alanında en az bir yıldır ikamet eden kiracılar bu birimlerden yararlanmak için sözleşme yapabilir; talep fazlaysa hak sahipleri noter kurasıyla belirlenir. Bir yıllık ikameti belgeleyen kayıtlar (abonelik, adres kaydı) bu kapının anahtarıdır. Mekanizmanın tamamı: değer tespiti ve kura rehberi.
5) Kiracının 6 maddelik aksiyon planı
- Kapıdaki her resmî kâğıdı tarihli fotoğrafla kaydedin; muhtarlıktan ilan tarihlerini öğrenin.
- Ev sahibinizle yazılı iletişim kurun: süreç hangi aşamada, tahliye için hangi tarih konuşuluyor?
- Adres kaydınızı ve aboneliklerinizi güncel tutun — hem yardım başvurusu hem 1-yıl ikamet ispatı için.
- Kira yardımı başvuru şartlarını önceden okuyun (Ziraat vadesiz TL hesabı dâhil); 1 yıllık pencereyi kaçırmayın.
- Taşınma bütçesi yaparken 2 aylık defaten ödemeyi tavan değil taban sayın; İstanbul'daysanız İBB katmanını araştırın.
- Süreler kısalırsa (özellikle 6/A) aynı gün hukuki destek alın.
Sık sorulanlar
Ev sahibim "dönüşüm var, hemen çık" diyor — hemen çıkmak zorunda mıyım?
Sözlü beyan sizi bağlamaz. Fiilî takvimi resmî tebligatlar kurar (yukarıdaki tablo); kira ilişkinizin sona erme biçimi de sözleşmenize ve genel hükümlere tabidir. Yazılı belge isteyin; tarihleri takvim aracına işleyin.
Kira yardımını malik mi alır, ben mi?
İkisi ayrı haklardır: malik kendi (aylık, 18/48 ay) yardımını, kiracı kendi 2 aylık defaten ödemesini alır — aynı daire için ikisi birlikte mümkündür. Başvuruyu kendi adınıza yaparsınız.
Depozitom ve son ay kiram ne olacak?
6306 bunları düzenlemez; kira sözleşmesi ve genel hükümler geçerlidir. Çıkış tarihini tebligatla belgeleyip ev sahibiyle yazılı mutabakat yapmak en temiz yoldur.
Aynı semtte kalmak istiyorum; önceliğim var mı?
Kat karşılığında hukuki öncelik yok (piyasa); kamu uygulamasında md. 14 kura imkânı var. Gerçekçi plan: yardım + erken arama; inşaat bitiminde eski binanıza dönüş için müteahhitle erken iletişim kurmayı deneyin — bazı projelerde eski sakinlere kiralama önceliği ticari nezaket olarak tanınır (yasal hak değildir).
Kaynaklar
- 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği, işlenmiş güncel metin (mevzuat.gov.tr) — md. 7/5 (itiraz malike ait), md. 14 (artan konutlardan kura), md. 16/3-4 (kiracıya iki, kapıcıya beş katı defaten; 1 yıl başvuru), md. 16/5 (6/A taşınma yardımı), md. 17 (alanda tahliye)
- 6306 sayılı Kanun, işlenmiş güncel metin (mevzuat.gov.tr) — md. 5/5 (ilanla tebliğ), md. 6/3 (en az 1 yıl ikamet edenlere konut imkânı), md. 6/A-3 (taşınma yardımı)
- Kentsel Dönüşüm Başkanlığı: Kira Yardımı Kılavuzu — kiracı başvuru belgeleri; Ziraat Bankası hesabı
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı: İstanbul'da kira desteği 8.000 TL (22.12.2024) — il bazlı aylık tutar (İstanbul 8.000 TL)
- İBB Kentsel Dönüşüm: Riskli binalar için kira desteği — İBB'nin Bakanlık yardımına ek kiracı desteği (D-E sınıfı öncelikli yapılar)
- e-Devlet: 6306 sayılı Kanun Kapsamında Riskli Yapı Kira Yardımı Başvurusu — kira yardımı başvurusu
Son kontrol: 27.09.2026.
Bu rehber, Hüseyin Gülle (Yüksek İnşaat Mühendisi) tarafından güncel mevzuat (6306 sayılı Kanun, 7471 sayılı değişiklik ve 4 Şubat 2026 Uygulama Yönetmeliği) ve Kadıköy saha deneyimine dayanılarak hazırlanmıştır. Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı hukuki görüş değildir. Binanıza özel ücretsiz değerlendirme için bizimle iletişime geçin.